Białystok: Wystawa w rocznicę pierwszych deportacji na Wschód

Category: rózne
27 lipca, 2020

*Losom polskich leśników i osadników wojskowych zesłanych w lutym 1940 roku kalendarzowego na Wschód poświęcona wydaje sie byc wystawa po Muzeum Wojska w Białymstoku. Prezentowane są na niej m. in. historie zesłańców, archiwalne fotografie jak i równiez sybirackie pamiątki. *

Ekspozycja „Noc 10 lutego… Deportacje leśników i osadników wojskowych przy głąb ZSRS 9-10 II 1940 r. ” została zorganizowana przy 74. rocznicę pierwszej wywózki na Sybir, która miała miejsce w ciagu nocy z dziewiec na dziesieciu lutego 1940 roku.

Wystawę od piątku można oglądać w Muzeum Wojska po Białymstoku, będzie czynna az do czerwca. „Na ekspozycji staramy się odpowiedzieć, dlaczego to leśnicy i osadnicy wojskowi, czyli byli legioniści, trafili wówczas az do Związku Sowieckiego i jakie było pierwotnego przeznaczenie” – powiedział PAP kurator ekspozycji Bogusław Kosel.

Deportowani mieli być siłą roboczą tuz przy wyrębie lasów. „W dokumentach nazywa się te stajnie kontyngentem, jakim sposobem kontyngenty krów czy samochodów. To są narzędzia roboty, ludzie, którzy jadą przy tajgę, żeby tę tajgę rąbać” – powiedział Kosel. Leśnicy osiedlani byli przy specjalnych osadach zwanych „spiecposiołkami”, położonych w ogół po wielkich kompleksach leśnych.

Część prezentowanych eksponatów, to dary przekazane muzeum przez Sybiraków. Na wystawie można poznać historię dwóch leśników, którzy wraz z rodzinami zostali zesłani w głąb Rosji. Jednym z nich wydaje sie Henryk Prejzner, którego rodzina podarowała muzeum pamiątki, pliki i zdjecia.

Wystawie kolegów cykl edukacyjny dla dzieci. Najmłodsi dowiedzą się, jakie niebezpieczeństwa czyhały w Sybiraków, natomiast pod okiem specjalisty nauczą się rozpoznawać ślady zwierząt: wilka, rysia, niedźwiedzia.

W nocy z dziewiec na dziesiec lutego 1940 r. miała miejsce pierwsza z czterech wielkich wywózek obywateli polskich z terenów Kresów Wschodnich w głąb ZSRS. Objęła ona zwlaszcza rodziny rodzimych wojskowych, żołnierzy wojny 1920 roku, którym w II Rzeczpospolitej przyznawano ziemie dzieki Kresach, zas także pracownik polskich służb mundurowych, leśników i urzędników.

W sumie władze Związku Sowieckiego okupującego wówczas wschodnią część Polski, w okresie od dziesiec lutego 1940 r. sluzace do czerwca 1941 r. zorganizowały cztery wywózki na Wschód obywateli rodzimych różnych narodowości.

Wśród historyków i Sybiraków nie ma zgodności co do cyfry Polaków wywiezionych na Wschód po 17 września 1939 roku. Związek Sybiraków zatrudnia, że wywiezionych było 1-wsza, 35 mln Polaków. Historycy przywołują inne dane i na podstawie różnych źródeł sowieckich szacują, że w latach 1939-41 represje sowieckie dotknęły niespełna 500 tys. obywateli polskich, sposród czego 320 tys. to osoby przymusowo wywiezione.

Po Białymstoku ma powstać do 2016 roku Muzeum Pamięci Sybiru. Będzie placówką ogólnopolską zajmującą się tematyką wywózek Polaków dzieki Wschód. Według założeń, przy skład ekspozycji stałych, oprócz ekspozycji poświęconej czterem ogromnym wywózkom przy latach 1940-41, mają się znaleźć prezentacje dotyczące wcześniejszych zesłań Polaków na Wschód, począwszy od momentu XVII stulecia. (PAP)

swi/ rof/ ls/